W tym roku po raz pierwszy obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Święto zostało uchwalone przez Sejm w dniu 9 stycznia 2025 r. w hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego.
14 II 1942 r. Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski powołał Armię Krajową (AK). Była ona kontynuatorką Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i Związku Walki Zbrojnej (ZWZ).
Armia Krajowa była ochotniczym wojskiem Polskiego Państwa Podziemnego. Skupiała w swych szeregach zarówno młodzież, jak i osoby powyżej pięćdziesiątego czy nawet sześćdziesiątego roku życia. Byli to ludzie wywodzący się z bardzo różnych środowisk, z różnymi umiejętnościami, bagażem doświadczeń, dojrzałością emocjonalną. Większość ochotników trzeba było przeszkolić, znaleźć dla nich odpowiednie miejsce w strukturach Armii Krajowej.
Walkę prowadzoną przez AK wyróżniała ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady. Wydano setki instrukcji, które normowały w zasadzie wszystkie sfery jej działania. Od sposobu skrytego – „konspiracyjnego” poruszania się na mieście, sporządzania ewidencji członków, zachowania się w wypadku aresztowania, przez sztukę pisania raportów – politycznych, sytuacyjnych, wywiadowczych, bojowych.
Wśród najsłynniejszych akcji Armii Krajowej są zamach na Franza Kutscherę czy „Akcja pod Arsenałem”, innymi działaniami było przekazanie aliantom informacji o istnieniu w Peenemünde na wyspie Uznam bazy rakietowej, odkrycie umieszczonej pod Tarnowem niemieckiej bazy do testowania rakiet V1 i V2. W 1944 roku żołnierze AK z Obwodu Siedlce przejęli niewypał rakiety V-2, a specjaliści KG AK dostarczyli główne jej fragmenty stronie brytyjskiej w ramach operacji „Most III”.
Artykuł zredagowany na podstawie:
1.Ustawa z dnia 9 stycznia 2025 r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej (Dz. U. 2025 poz. 165).
2.https://muzhp.pl/wiedza-on-line/armia-krajowa-fenomen-na-skale-swiatowa [dostęp: 12.02.2025 r.].
3.https://muzeum1939.pl/14-lutego-1942-r-powstala-armia-krajowa/timeline/1258.html [dostęp: 12.02.2025 r.].
14 II 1942 r. Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski powołał Armię Krajową (AK). Była ona kontynuatorką Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i Związku Walki Zbrojnej (ZWZ).
Armia Krajowa była ochotniczym wojskiem Polskiego Państwa Podziemnego. Skupiała w swych szeregach zarówno młodzież, jak i osoby powyżej pięćdziesiątego czy nawet sześćdziesiątego roku życia. Byli to ludzie wywodzący się z bardzo różnych środowisk, z różnymi umiejętnościami, bagażem doświadczeń, dojrzałością emocjonalną. Większość ochotników trzeba było przeszkolić, znaleźć dla nich odpowiednie miejsce w strukturach Armii Krajowej.
Walkę prowadzoną przez AK wyróżniała ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady. Wydano setki instrukcji, które normowały w zasadzie wszystkie sfery jej działania. Od sposobu skrytego – „konspiracyjnego” poruszania się na mieście, sporządzania ewidencji członków, zachowania się w wypadku aresztowania, przez sztukę pisania raportów – politycznych, sytuacyjnych, wywiadowczych, bojowych.
Wśród najsłynniejszych akcji Armii Krajowej są zamach na Franza Kutscherę czy „Akcja pod Arsenałem”, innymi działaniami było przekazanie aliantom informacji o istnieniu w Peenemünde na wyspie Uznam bazy rakietowej, odkrycie umieszczonej pod Tarnowem niemieckiej bazy do testowania rakiet V1 i V2. W 1944 roku żołnierze AK z Obwodu Siedlce przejęli niewypał rakiety V-2, a specjaliści KG AK dostarczyli główne jej fragmenty stronie brytyjskiej w ramach operacji „Most III”.
Artykuł zredagowany na podstawie:
1.Ustawa z dnia 9 stycznia 2025 r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej (Dz. U. 2025 poz. 165).
2.https://muzhp.pl/wiedza-on-line/armia-krajowa-fenomen-na-skale-swiatowa [dostęp: 12.02.2025 r.].
3.https://muzeum1939.pl/14-lutego-1942-r-powstala-armia-krajowa/timeline/1258.html [dostęp: 12.02.2025 r.].
Red. M. Kaczmarczyk